غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
223
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
سركردگى افرادى چون اسماعيل ميرزا ، معصوم بيگ صفوى و شاهقلى خليفه مهردار به تخريب مناطقى از خاك عثمانى گسيل كرد . اسماعيل ميرزا نواحى وان ، سلطان ، ارجيش و عادلجواز را در ارمنستان غارت كرد « 1 » و هنگام پيشروى سپاه عثمانى ، دستبردى هراسانگيز هم به سپاه عثمانى زد و سههزار بار آذوقه آنها را به غنيمت گرفت . « 2 » چندى بعد دو كشور تصميم به صلح گرفتند . در سال 962 ه . ق شاه ، دختر عمه اسماعيل را ، كه پدرش شاه نعمت اللّه باقى يزدى بود ، در جشنى بسيار باشكوه به عقد وى درآورد . « 3 » پس از برگزارى مراسم ، شاهطهماسب تصميم گرفت پايتخت دولت صفوى را از شهر آسيبپذير تبريز به قزوين كه از عثمانى دور تر و مركزيت بهترى داشت ، منتقل كند « 4 » و در نظر داشت حكومت همدان را كه در دست بهرام ميرزا بود به اسماعيل ميرزا بسپارد اما چون چند شب به اردو نيامد و به گفته برخى منابع دنبال عياشى خود رفته بود ، شاه از او بسيار ناخرسند گرديد و على سلطان تكلو را مأمور كرد وى را برداشته و به عنوان حاكم خراسان به هرات ببرد . « 5 » اسكندر بيگ منشى نيز اعزام او به هرات را به واسطه انجام كارهايى دانسته كه مورد رضايت شاه نبوده است . « 6 » والتر هينتس كه در تحقيقى جامع زندگى اسماعيل را از جهات مختلف مورد ارزيابى قرار داده است ، مىگويد تخطىهاى وى معلوم نيست از چه نوع بوده اما شايد رفتار غرورآميز وى موجبات حسادت پدرش را فراهم آورده بود . « 7 » بعيد نيست كه علت اصلى
--> ( 1 ) - قاضى احمد قمى : پيشين 1 / 367 - 368 ( 2 ) - والتر هينتس : پيشين / 29 - 30 ( 3 ) - قاضى احمد غفارى قزوينى : تاريخ جهانآرا / 302 ؛ عبدى بيگ شيرازى : تكمله الاخبار / 109 ؛ عبد الحسين خاتونآبادى : وقايع السنين / 479 ( 4 ) - قاضى احمد قمى : پيشين 1 / 378 ( 5 ) - همان 1 / 379 ؛ عبدى بيگ شيرازى : پيشين / 110 ( 6 ) - اسكندر بيگ منشى : پيشين 1 / 215 ( 7 ) - والتر هينتس : پيشين / 31